فروشى اعجاب انگيز
اینترنت و تلویزیون : از داده ها تا فرهنگ
با اینترنت نباید مثل تلویزیون برخورد کرد. دیده اید عده ای را که پای تلویزیون می نشینند تا فقط کانال عوض کنند؛ این نوع از بینندگان تلویزیون به قصد تلویزیون خوانی نمی آیند؛ حتی قصد آنها تلویزیون دیدن هم نیست؛ فقط می خواهند وقتشان را بگذرانند و سرگرم باشند آنها حتی دنبال سرگرمی–آموزش هم نیستند. من نمی گویم تلویزیون نباید سرگرم کند و یا نباید یاد بدهد و نمی گویم کسی حق ندارد سرگرم شود. نکته من ایجاد تمایز بین تلویزیون و اینترنت از زاویه یک معلم اتباطات است. با اینترنت نباید مثل تلویزیون برخورد کرد.
معلم ارتباطات وظیفه دارد تا در آموزش هایش همیشه به مسیر "از داده ها تا فرهنگ" توجه داشته باشد و دانشجویانش را به عدم خروج از این مسیر فرا بخواند. اینترنت پر جاذبه با داشتن میلیاردها صفحه؛ قابلیت های فراوانی برای بیرون افتادن از این مسیر دارد. حالا فرض کنید اگر به یک PDA و یا به اینترنت Wireless که دردسری هم برای کانکت شدن ندارند، دسترسی داشته باشید؛ چقدر احتمال تلف شدن وقتتان بالاتر می رود.
اگر به اینترنت وصل می شوید تا فقط به سایت های و وبلاگ های ثابتی سر بزنید و با چک کردن ایمیل هایتان از آن خارج شوید؛ به تجدید نظر نیازدارید.
اگر به اینترنت وصل می شوید تا به همه جور سایت و وبلاگ سر بزنید و با چک کردن ایمیل هایتان از آن خارج شوید؛ باز هم به تجدید نظر نیازدارید.
خلاصه کنم اگر حضور شما در اینترنت در یک بافت مشخص و تعریف شده صورت نگیرد، نمی توان از آن برداشت مفید داشت؛ هم پولتان هدر می رود و هم وقتتان.
من توجه به مسیر "از داده ها تا فرهنگ" را به عنوان یک بافت توصیه می کنم.
دانشجویان ارتباطات متوجه این نکته باشند که قرار دادن داده ها در بافت اطلاعات؛ اطلاعات در بافت دانش و قرار دادن دانش در بافت خرد، هم افزائی بالائی به وجود می آورد.
این مسیر را می شود به شکل دیگری هم تغییر و گسترش داد: داده ها را در اطلاعات حل کنیم؛ اطلاعات را در دانش و دانش را به گونه ای در بافت خرد بگنجانیم و ترکیب کنیم که به راحتی به فرهنگ تبدیل شود.
چطور می شود اینکارها را کرد؟ خیلی ساده؛ فقط خشت اول را کج نگذارید؛ اگر رشته شما فرضا عکاسی است؛ این همان نخ نبات است؛ شما باید آنقدر در محیط های مرتبط و گوناگون بچرخید تا محیطی اشباع شده ساخته شود. اگر نخ مورد نظر (تخصص شما؛ رشته تخصصی شما؛ مهارت شما و ...) وارد چنین محیطی شود؛ بقیه کارها خود به خود صورت می گیرد و داده ها حول آن نخ جمع می شوند و نبات شکل می گیرد.
فراموش نکنیم اینترنت به عنوان شبکه شبکه ها و به خاطر اتصال جهانی کامپیوترها به یکدیگر و به عبارت بهتر به خاطر اتصال همه منابع به یکدیگر به نوعی هوش جمعی تبدیل شده و همین هوش جمعی باعث کمک به خلاقیت بیشتر شده است. بنابراین، اینترنت؛ تلویزیون نیست؛ جای تماشا کردن نیست؛ جای تولید است و افزودن به آن هوش جمعی.
بر تلویزیون پارادایم مصرف غلبه دارد؛ بر اینترنت چه؟ این را شما تعریف می کنید، اگر برخوردتان با اینترنت؛ از نوع تلویزیون است، پارادایم مصرف کماکان بر شما غلبه خواهد داشت و شما همان مصرف کنننده باقی خواهید ماند. رابطه تلویزیون با مخاطبانش از نوع عمودی است؛ از بالا به پائین است؛ اما اینترنت اصلا مخاطب ندارد! و رابطه بین همه اجزایش رابطه ای افقی است. اما حتی در همین اینترنتی که نباید مخاطب داشته باشد و همه می توانند در آن تولید کننده باشند؛ باز هم کسانی هستند که کماکان مخاطب می مانند و هی کانال کلیک می کنند! اینها در واقع همان کسانی هستند که تولید نمی کنند.
من به خاطر همین نکات است که فکر می کنم معلم ارتباطات بهتر است همواره به نقش خودش برای دانشجویانش در مسیر "داده ها تا فرهنگ" به عنوان میانجی؛ تسهیل کننده؛ همگرا ساز و به قول قدما به عنوان دلیل راه* عمل کند. در چنین حالتی؛ خود معلم هم بخشی از بافت است؛ بخشی از همان بافت مشخص و تعریف شده که در سطور پیش به آن اشاره کردم.
*دلیل راه به سنگ هایی کوچکی گفته می شده که کاروانیان به عنوان نشانه به صورت تل های کوچک در فواصل مختلف در کنار راهها می گذاشتند تا گم نشوند و از مسیری که می رفتند؛ بتوانند برگردند.
<<